Over ons

Ramadan: de maand van de Koran! Maar wat als ik de Koran niet kan lezen?

koran-lezen-recitatie-uitlezen-koran-ramadan

Naast de maand van het vasten is Ramadan ook de maand van de Koran:
De maand Ramadan is het waarin de Koran werd neergezonden ….[1]

Veel moslims zetten zich in om tijdens de maand Ramadan de Koran minstens eenmaal en liefst nog vaker uit te lezen. Maar wat als je de Koran (nog) niet of slechts langzaam kunt lezen?

Van Fatima bint Mohammed, radiallahu ‘anhaa, weten we dat Djibriel, ‘alayhi salaam, in Ramadan elke nacht haar vader, de Profeet, sallallahu ‘alayhi wa sallam, bezocht en de Koran in zijn geheel met hem reciteerde. En in het jaar van zijn overlijden deed hij dat tweemaal.[2]

Ook de metgezellen (sahaabah) en degenen na hen brachten in Ramadan veel tijd door met de Koran. ‘Uthmaan, radiallahu ‘anhu, reciteerde de gehele Koran tijdens één gebedseenheid (rak’ah) van het witr gebed[3]. Imam Ash-Shaafi’i voltooide het lezen van de Koran zestig keer tijdens Ramadan[4]. Sommige van de Voorgangers lazen elke drie nachten de gehele Koran, sommigen deden dat in zeven nachten en anderen elke tien nachten.

Niet elke moslim is echter in staat om (vlot) Koran te lezen. Raak niet ontmoedigd als dit het geval is. De volgende acht tips helpen jou om deze Ramadan ook voor jóú de maand van de Koran te maken.

1. Neem je intentie onder de loep

De Koran kan gereciteerd worden om verschillende redenen: om de beloning voor het lezen, om de bemiddeling door de Koran op de Dag des Oordeels, om het reinigen van het hart, om het memoriseren, om Allah ermee te eren, om het lezen onder de knie te krijgen, etc. Dit zijn allemaal geldige redenen, omdat ze vallen onder de aanbidding van Allah. Om het maximale uit het reciteren te halen, kun je intenties combineren en zo de beloning voor iedere intentie ontvangen. Deze manier van ‘handeldrijven’ was de gewoonte van de sahaabah en de geleerden na hen. Je recitatie, al is het maar weinig, zal dan zwaar wegen op jouw weegschaal.[5] Lees dus waar je toe in staat bent, al herhaal je alleen maar de hoofdstukken (soewar) die je hebt gememoriseerd.

2. Vraag hulp aan Allah

Hoe mooi is het dat Allah niet alleen Degene is tot Wie onze aanbidding gericht is, maar ook de Enige is Die ons daarin succesvol kan laten zijn.

U alleen aanbidden wij en U alleen vragen wij om hulp.[6]


Vraag Allah om succesvol te zijn in het bereiken van jouw doel. Vraag Hem om sabr (standvastigheid), om het lezen vol te houden en je te beschermen tegen influisteringen en je eigen zwaktes of luiheid.

De Profeet, sallallahu ‘alayhi wa sallam, leerde ons te zeggen: ‘’O Allah, ik zoek bescherming bij U tegen luiheid, ik zoek bescherming bij U tegen lafheid, ik zoek bescherming bij U tegen (dementerende) ouderdom en ik zoek bescherming bij U tegen gierigheid.’’[7]

3. Verander je doelstelling

Misschien nam je je de voorgaande jaren, zoals zoveel moslims, steeds voor om in Ramadan de Koran uit te lezen. En misschien, zoals zoveel moslims, faalde je hierin en raakte je gedemotiveerd en gaf je het op. Dan is het goed om eens te kijken of je wel het juiste doel uitkoos. Een doel dat gericht is op kwantiteit (hoeveel je leest) is niet geschikt als jouw leestempo laag ligt. De Sahaba en geleerden, over wie we lazen dat ze de Koran vele malen uitlazen in Ramadan, beheersten de Arabische taal tot in de puntjes, lazen vlot – als ze het al niet uit hun hoofd reciteerden – en begrepen wat ze lazen. We kunnen aannemen dat het voor hen geen leesoefening was, maar meer het op zich in laten werken van de Koran. Als dat voor jou niet het geval is, hoe kan je dan denken dat van jou hetzelfde verwacht wordt?

Je kunt het doel ‘de Koran uitlezen’ veranderen in bijvoorbeeld: soerah al-Moelk lezen en haar betekenissen en lessen begrijpen. De soerah bevat dertig verzen, dus elke dag één erbij en aan het eind van de Ramadan kun je de soerah redelijk vlot lezen en heb je het misschien al deels gememoriseerd. Je kunt je ook richten op de kortere soewar, met als voordeel dat je ze daarna makkelijker memoriseert en in je gebed kunt gebruiken. Hiermee heb je doelstellingen die zeker ook haalbaar zijn wanneer je het lezen nog niet goed beheerst.

4. Luister naar Koranrecitaties

Het luisteren naar Koranrecitaties is een vorm van aanbidding en een soennah van onze Profeet, sallallahu ‘alayhi wa sallam. Hij vroeg zijn metgezel ‘Abdoellah ibn Mas’oed, radiallahu ‘anhu, om Koran voor hem te reciteren. Deze reageerde verbaasd: ‘’Moet ik voor u reciteren terwijl het aan u geopenbaard is?’’ Hij, sallallahu ‘alayhi wa sallam, antwoordde: ‘’Ja, ik houd ervan om te luisteren naar de recitatie van een ander’’. ‘Abdoellah reciteerde een deel van soerah an-Nisaa` totdat de Profeet sallallahu ‘alayhi wa sallam zei: ‘’Dit is genoeg voor nu.’’ En ‘Abdoellah zag dat hij tranen in zijn ogen had.[8]

We kunnen verschillende manieren van luisteren onderscheiden: het oppervlakkig luisteren met het oor en het luisteren met het verstand en het hart. Ongetwijfeld bevat het luisteren naar de Koran met het oor al vele zegeningen, maar als je er meer uit wil halen, adviseer ik om naar een recitatie te luisteren terwijl je de vertaling meeleest. Dit geeft je een algemene indruk van de betekenis van de verzen. Kies bijvoorbeeld een recitatie op Youtube waarbij de vertaling synchroon met de recitatie in beeld is. De website www.houseofquran.com biedt de mogelijkheid om te kiezen uit reciteurs en vertalingen en is vanwege de verschillende herhaalfuncties ook een goed hulpmiddel bij het memoriseren van de Koran. Voor op de telefoon is de app Muslim Pro[9] handig.

Beperk je bij het meelezen tot de hoofdboodschap van de verzen. Weersta de verleiding om de recitatie telkens te pauzeren om eens uitgebreid in de Koranuitleg (tafsier) te duiken. Onduidelijkheden kun je opschrijven en eventueel later opzoeken.

5. Duik dieper in de betekenis en uitleg

Voorafgaand aan het luisteren en meelezen kun je de tafsier raadplegen. Het verdient aanbeveling om dit vooral te doen bij de kortere soewar die je al hebt gememoriseerd. Omdat je deze soewar waarschijnlijk vaak gebruikt in je gebeden, zal de uitleg je beter bijblijven en zullen ook je gebeden aan concentratie en diepgang winnen. Herhaal dit zo nodig een aantal keer, totdat je je de uitleg echt eigen hebt gemaakt.

Op Youtube zijn verschillende tafsierseries te vinden die een korte of juist langere uitleg van bepaalde soewar geven. De ‘Get to know’-serie van Nouman Ali Khan geeft een beknopte uitleg van een paar minuten van verschillende soewar. De tafsier van Djoez ‘Amma (vanaf soerah an-Naba` tot an-Naas) door Abu Bakr Zoud is uitgebreider en beslaat soms meerdere afleveringen per soerah. Voor wie liever een boek leest, zijn de eerste zes delen van ‘De Tefsier van Ibn Kèthier’[10] en de uitleg van Djoez ‘Amma door Imam As-Sa’di[11] vertaald naar het Nederlands.

6. Overpeins de verzen

Allah zegt in de Koran:

(Dit is) een gezegend Boek dat Wij aan jou hebben neergezonden, zodat zij Zijn Verzen overpeinzen en zodat de bezitters van verstand er lering uit trekken. [12]



Hoewel het woord ‘overpeinzen’ doet vermoeden dat het gaat om voornamelijk een activiteit van het verstand, is juist hier het hart bij betrokken. Zoals het verstand behoefte heeft aan inzicht en antwoorden, zo heeft het hart behoefte aan spiritualiteit en emotie. Tadabboer (overpeinzing) komt hieraan tegemoet.

Als je punt 5 hebt toegepast en de achtergrond en betekenis van de verzen kent, lees de vertaling van de verzen dan nog eens. En deze keer alsof ze rechtstreeks tot jou gericht zijn en een persoonlijke boodschap voor jou bevatten. Neem bijvoorbeeld de personen of groepen mensen die genoemd worden en hun kenmerken. En kijk dan eens naar jezelf. Zie je overeenkomsten, en is dat goed of juist niet? Welke Namen van Allah komen in de verzen voor, waarom juist die Namen en wat betekenen ze in het algemeen en wat betekenen ze voor jou? Hoe zijn situaties uit jouw dagelijks leven te linken aan de verzen en hoe kun je ze toepassen?[13] [14]

Zie tadabboer en het beluisteren van een recitatie terwijl je de vertaling meeleest (punt 4) als twee aparte activiteiten. Het ene moet niet afleiden van het andere, zodat beiden tot hun recht komen.

7. Leg je gedachten en bevindingen vast

De mens is vergeetachtig, dus is het raadzaam om aantekeningen te maken en deze regelmatig terug te lezen. De beweging van het schrijven alleen al zorgt ervoor dat kennis ons beter bij blijft. Schrijven is ook een manier om te reflecteren, gedachten te ordenen en verbanden te ontdekken. Voor mensen die meer visueel zijn ingesteld, is het handig om in een oogopslag de hoogtepunten en leringen van een soerah te kunnen overzien. Ieder mens heeft zijn eigen stijl van leren en manier van verwerken, dus in dit opzicht kunnen we creatief zijn en een manier zoeken die bij ons past. Kijk bijvoorbeeld eens hier.

8. Zoek een maatje

Zoals de Profeet Mohammed, sallallahu ‘alayhi wa sallam, de Koran bestudeerde in gezelschap van Djibriel, ‘alayhi salaam, is het ook voor ons goed om samen met iemand te lezen en elkaar te stimuleren. Ook het effect van tadabboer is groter als je je gedachten kunt delen met iemand en ideeën kunt uitwisselen.

Deze tips helpen jou om op een gestructureerde manier aan de slag te gaan met haalbare doelstellingen. Hierdoor versterk je jouw band met de Koran en daarmee ook met Allah. En hoe mooi zou het zijn als je daardoor zó gemotiveerd raakt, dat je de tijd tot aan de volgende Ramadan benut om het Boek van Allah nog beter te kunnen lezen en begrijpen?

… Laat de Koran de lente van mijn hart zijn, het licht van mijn borst, de verwijderaar van mijn verdriet en de troost van mijn zorgen.[15]


[1] Soerah al-Baqarah, vers 185

[2] Sahieh al-Boechaari en Sahieh Muslim, overgeleverd door ‘Aa`ishah

[3] Fath al-Baarie, Ibn Hadjar al-‘Asqalaanie

[4] Siyar a’laam an-nubalaa`, Adh-Dhahabie

[5] Om meer hierover te lezen, zie https://www.islam21c.com/spirituality/what-is-your-intention-whilst-reading-the-quran/

[6] Soerah al-Faatihah, vers 4

[7] Sahieh al-Boechaari en Sahieh Muslim, overgeleverd door Anas ibn Maalik

[8] Sahieh al-Boechaari en Sahieh Muslim, overgeleverd door ‘Abdoellah ibn Mas’oed

[9] Let op: gebruik deze app niet voor de gebedstijden. Voor de juiste gebedstijden, en met name al-fadjr, zie dit artikel

[10] Uitgeverij Project Dien

[11] Uitgeverij Stichting As-Soennah

[12] Soerah Saad, vers 29

[13] Voor meer informatie over tadabboer, lees bijvoorbeeld https://www.islam21c.com/islamic-thought/how-to-make-tadabbur/ en https://www.islam21c.com/islamic-thought/unlocking-quranic-reflections/

[14] Het moge duidelijk zijn dat het overpeinzen van de verzen en er lering uit trekken (tadabboer) moet geschieden binnen het kader dat de tafsier aangeeft. Dit leidt tot leringen die persoonlijk zijn en niet altijd algemeen toepasbaar zijn en niet kan leiden tot het onttrekken van regelgeving uit de teksten.

[15] Musnad Ahmed, overgeleverd door ‘Abdoellah ibn Mas’oed (deel van een langere smeekbede)

Ook interessant!